از مجموع خطبه ها و نامه هاي امام حسين (ع) دلايل زيادي وجود داشت كه آنحضرت نپذيرفت از جمله آن ها :

سوالات:

1- چرا امام حسين (ع) حاضر به بيعت با يزيد نشد؟

2- چرا امام حسين (ع) از مدينه خارج شدند؟

3- چرا مردم مدينه امام حسين (ع) را همراهي نكردند ؟

سوال 1- چرا امام حسين (ع) حاضر به بيعت با يزيد نشد؟

از مجموع خطبه ها و نامه هاي امام حسين (ع) دلايل زيادي وجود داشت كه آنحضرت نپذيرفت از جمله آن ها :

1- حكومت يزيد هيچ پايه اي از مشروعيت ديني و سياسي نداشت و آنحضرت نه تنها نپذيرفت حكومت يزيد را بلكه به مخالفت با آن پرداخت.

2- يزيد شخصاً اعتراف كرد كه فاصله بين يزيد و حسين بن علي زياد است چون مادر يزيد ميسون دختر كلبي و پدرش معاويه و داراي همه رذايل اخلاقي و از طرفي مادر حسين (ع)، فاطمه (س) و دختر پيامبر (ص) بود.

مبارزه آنحضرت با منكر و بدعت نوين حاكميت يزيد خلافتي و نظام حكومتي امام حسين (ع) ولايتي بود.

در دوره معاويه آنحضرت مخالفتش سياسي بود جنگ مسلحانه فراهم نبود . بعد از مرگ معاويه هزاران نامه دعوت از وفاداري به آنحضرت نوشتند.

كفر پنهان يزيد و تشخيص اين حق باطل براي خواص و مردم دشوار بود و مسلمانان مخالفت با يزيد كه خليفه بود را كفر مي دانستند.

سوال 2- چرا امام حسين(ع) از مدينه خارج شد؟

راه اول : در مدينه بماند ولي تسليم بيعت با يزيد نشود ، اين راه به مصلحت آنحضرت نبود چون ماموران اموي به دنبالش بودند و به راحتي آنحضرت را ترور مي كردند و در نهايت كشته مي شد.

راه دوم :امام حسين (ع) براي فرار از ماموران بايد خودش را مخفي و پنهان مي كرد كه باز هم مخفيگاه آنحضرت كشف ميشد اين راه در شأن آنحضرت نبود.

راه سوم : براي كسب موقعيت و تداوم نهضت محل امني غيراز مدينه را پيدا كنند و از مدينه خارج شود و در آن شرايط غير از مكه جاي امن ديگري پيدا نكردند لذا از مدينه خارج شد. البته بعد از مخالفت با بيعت و معرفي خاندان اهل بيت و معرفي خاندان اموي.

سوال 3- چرا مردم مدينه امام حسين(ع) را همراهي نكردند؟

عواملي كه باعث محروم شدن مردم مدينه از همراهي آنحضرت شد عبارتند از:

عامل اول : سكوت مردم مدينه بخاطر ضعف آن ها در دشمن شناسي بود. شاهد اين مطلب جنگ حرّه در مدينه بود. بعد از شهادت آنحضرت عبدالله بن حنظله بعد از ملاقات با يزيد در شام اطلاعات تكان دهنده اي از مشكلات يزيد گفت از جمله اينكه يزيد دين ندارد، مشروب مي خورد و سگ باز است. (تاريخ طبري ج4 ص384) مردم دست به شورش زدند و از اطاعت يزيد پرهيز كردند.

عامل دوم : سكوت مردم مدينه ناشي از قداست سازي بود . افرادي مثل عبدالله بن عمر فقيه اهل سنت و خالدبن قسري و زيدبن ثابت خلافت را ترجيح دادند به مقام ولايت و جانشيني پيامبر(ص). در جايي خالد بن قسري مي گويد: حضرت ابراهيم از خداوند آب تقاضا كرد خدا به او آب شور زمزم را داد اما خليفه يزيد از خدا آب طلب كرد خداوند به او آب شيرين داد در كنار حجون چاه كندند . (كامل ابن اثير ج4 ص535)

عامل سوم :سكوت مردم مدينه بخاطر غرق شدن در اشرافيت و تجمل گرايي و عافيت طلبي به دنيا بود. همين مردم مدينه در 75 غزوه و سريه بعضاً در ركاب رسول خدا بودند و امپراتورهاي روم و ايران از آن ها وحشت داشتند. بعد از جنگ سپاه اسلام عليه ايران و روم غنايم زيادي به مدينه آمد.علاقه شديد بزرگان طوائف مدينه به دنيا و اشرافيت از جمله عبدالله بن زبير راوي مسعودي گزارش تكان دهنده اي را ثبت كرده اند (مروج الذهب ج1) اين ها با ديدن معجزه امام حسين(ع) هم دلهايشان تغيير نمي كرد.

عامل چهارم :سكوت مردم مدينه به خاطر جدايي آن ها از اهل بيت بويژه از آنحضرت سياست خشن امويان در بالاي منبر لعن بر علي(ع) مي كردند كار به جايي رسيد كه از آنحضرت فقط 250 حديث در تاريخ ثبت شده است.

عامل پنجم :سكوت مردم مدينه به خاطر موضع گيري غلط خواص بود. توده مردم تابع خواص جامعه اند.

خواص بني هاشم : 1- محمد حنفیه بن علي(ع) 2- عبدالله بن جعفر 3- عبدالله بن عباس قيام امام حسين (ع) را به مصلحت نديدند.

خواص مدينه : 1- عبدالله بن عمر 2- عبدالله بن زبير

اگرچه اين خواص عمدتاً مخالف يزيد بودند اما نه تنها مخالفت آنحضرت را نپذيرفتند بلكه آنحضرت را همراهي نكردند.

پافشاري خواص بر پرهيز از مخالفت با خليفه و همراهي مردم با خواص نتيجه آن دوري از همراهي با آنحضرت مي شود.

عامل ششم : سكوت مردم مدينه به خاطر خفقان و استبداد حكومت اموي بود.

معاويه دوستان حضرت علي(ع) را در شرايط سخت روحي و جسمي قرار مي داد و كسي جرأت حمايت از اهل بيت را نداشت.

معاويه در نامه اي به واليان خود دستور داد : اُنظُر الي مَن قامَت عليه البينه انَّه يُحِب علياً و اهلِ بيتهِ فَامحوه مِن الديون وَاسقَطو عطاه و رِزقه. نگاه كنيد هر كسي را كه احتمال داديد از هوادارن اهل بيت است او را تحت فشار قرار دهيد و خانه اش را خراب كنيد . (شرج ابن ابي الحديد ج3 ص15)

به جلادان خود دستور داد محبين علي را به قتل برسانيد : فَيَقتلو اكل مَن وَجدوه مِن شيعه عليٍ.

سوالات:

1- چرا برخي از خواص بني هاشم ، امام حسين (ع) را همراهي نكردند؟

2- چرا امام زنان و كودكان را همراه خود برد؟

گفتار دوم

سوالات:

1- چرا برخي از خواص بني هاشم ، امام حسين (ع) را همراهي نكردند؟

2- چرا امام زنان و كودكان را همراه خود برد؟

3- عكس العمل حكومت يزيد در خروج امام از مدينه چگونه بود؟

4- واكنش مردم مكه در برابر ورود امام چگونه بود؟

5- چرا مردم مكه از حضور آنحضرت استقبال نكردند؟

سوال 1- چرا برخي از خواص بني هاشم، امام حسين(ع) را همراهي نكردند؟

سه شخصيت معرف بني هاشم: 1- محمد حنفیه 2- عبدالله بن جعفر 3- عبدالله بن عباس

1- هر سه مخالف يزيد بودند و امام را قبول داشتند اما در آن شرايط زماني مخالفت با يزيد را به مصلحت نمي دانستند و يكي گفت به مكه برو آن جا امن است، يكي ديگر گفت به يمن برو آن جا امن تر است (كامل بن اثير ج4 ص37)

2- اين احتمال هم وجود دارد كه غيبت آن ها با اجازه و دستور امام بوده است. آنحضرت مايل بودند كه مدينه يكباره از مردان بني هاشم خالي نشودو نيز حلقه ارتباطي آنحضرت با مدينه قطع نشود (الفتوح ج2ص20/ بحار ج44ص330)

سوال 2- چرا امام زنان و كودكان را همراه خود برد؟

1- روش حكومت امويان خشن بود و زنان و كودكان اهل بيت در مدينه در صورت خروج آنحضرت امنيت نداشتن و زنان و كودكان را به گروگان مي گرفتند. با بردن آن ها امام مانع بازداشت آن ها شدند.

2- نهضت آنحضرت از همان اول همه جانبه و فراگير بود و مثل يك باغي بود كه همه جور ميوه در خودش دارد و هر گلي يك بويي دارد پس در اين نهضت سن زن و مرد معنايي ندارد و زنان و كودكان نقش پيام رساني نهضت را ايفا خواهند كرد.

3- تاريخ ثبت كرده است زنان و كودكان با تشخيص خود، اين راه و نهضت آنحضرت را انتخاب كردند و اين انتخاب به معني عمق معرفت آن ها است. تكليف شناسي آن ها بي نظير بود. ابن عباس گفت : زنان و كودكان را مبر، زنان و كودكان گفتند به خدا سوگند مرگ و زندگي ما تنها با امام حسين(ع) است و حضرت فرمود: آنان از من جدا نمي شوند (مدينه الهاجر ج3 ص454)

4- جنگ رواني امويان اين بود كه حسين(ع) خواهان جنگ با يزيد است همراهي زنان و كودكان اين فتنه را خنثي كرد كه كسي كه قصد جنگ دارد نبايد زنان و كودكان را همراه خود ببرد.

سوال 3- عكس العمل حكومت اموي در خروج آنحضرت از مدينه چه بود؟

1- حكومت اموي فرماندار مدينه را بخاطر مسامحه با آن حضرت از مقامش عزل كردند و عمربن سعيد را با حفظ سمت مكه او را والي مدينه كردند. وي مخالف سرسخت اهل بيت بود.

2- يزيد نامه تندي را به ابن عباس نوشت و از او خواست كه با امام حسين(ع) ملاقات كند و از مخالفت با يزيد دست بكشد و در صورت بيعت حسين بن علي هر چه بخواهد به او خواهند داد.

سوال 4- واكنش مردم مكه در ورود آنحضرت به مكه چه بود؟

1- در مدت 4 ماه و 10 روز حضور امام در مكه دو خطبه كوتاه در جمع اصحابش خواند اما در برخورد مردم مكه در تاريخ هيچ چيزي ثبت نشده است همين سكوت معنادار معلوم است كه مردم مكه از او استقبال نكردند.

2- هيچ يك از اهالي مكه به همراهي آنحضرت در كربلا نبودند وشهيد نشدند.

3- خطبه عمومي براي مردم مكه بهانه بدست امويان مي افتاد و زمينه دستگيري آنحضرت را فراهم مي كرد.

سوال 5- چرا مردم مكه از حضور آنحضرت استقبال نكردند؟

1- اكثريت اهالي مكه مردمي بودند كه عداوت ذاتي و كينه نسبت به خاندان پيامبر به ويژه علي(ع) داشتند. اهالي مكه از دو گروه بودند : اكثريت قريشي و اقليت شرافتمند بني هاشم. هجرت پيامبر (ص) به مدينه هم مانع كينه آن ها نشد.

2- عده كمي كه به حمايت از آن حضرت پرداختند مواضع دو پهلو داشتند و عده اي سرگردان و متحير بودند. مردم مكه در فضاي غبارآلود سياسي در مواضع خواص قرار داشتند. آن ها در بن بست اين كه از حضرت حمايت بكنند يا نكنند نهايتاً حمايت نكردند.

با نزدیک شدن به ساعت صفر عملیات آزادسازی موصل، گمانه های مربوط به نقش بازیگران مختلف و نیز تحولات پس از شکست داعش، زبانزد محافل مختلف شده است. با توجه به تعدّد عوامل شرکت کننده در این عملیات، آزادی موصل ضمن آن که یک فرصت و پیروزی مهم برای دولت عراق محسوب می شود، اما از دیگر سو متضمن چالش ها و تهدیداتی است که اگر به خوبی مدیریت نشود، چه بسا طعم شیرین غلبه بر داعش را در ذائقه عراقی ها تلخ خواهد کرد.

فرصت ها

فروپاشی دارالخلافه داعش: شهر موصل در مرکز استان نینوا قرار دارد و دومین شهر بزرگ عراق از لحاظ تعداد جمعیت ساکن آن محسوب می شود. موصل با حدود دو میلیون جمعیت، در ۴۰۰ کیلومتری بغداد پایتخت عراق واقع شده است. این شهر به تجارت با کشورهایی نظیر ترکیه و سوریه مشهور بوده و اغلب ساکنان آن کُردها و ترکمان ها هستند.
اهمیت این شهر موجب شد داعش از ابتدا آن را به عنوان دارالخلافه مورد ادعای خود برگزیند. نزدیکی استان نینوا به مرزهای غربی عراق با سوریه موجب شده تا تروریست های داعش همواره از این طریق در سوریه و عراق در حال رفت و آمد باشند و مشکل پشتیبانی و تامین نیرو را حل کنند. با توجه به دور بودن موصل از مرکز و تمرکز داعش بر این شهر، دولت بغداد طی دو سال گذشته ترجیح داد سایر مناطق اشغال شده توسط داعش را آزاد کند و در ایستگاه آخر به موصل برسد.

در هر حال با آزادی موصل، رویای آرمانی داعش فروریخته و پیروان داعشی که از گوشه و کنار دنیا در سودای دولت اسلامی به بهشت عراق و سوریه می شتافتند، دچار تردیدهای جدی خواهند شد.

انگیزه و آمادگی عراقی ها: نیروهای عراقی اعم از ارتش، نیروهای امنیتی و نیروهای مردمی (موسوم به الحشد الشعبی) جهت آزادسازی موصل آمادگی کامل دارند. موصل در شرایط فعلی از سه طرف شمالی، شرقی و جنوبی تحت محاصره است. به عبارتی تنها راه ارتباطی داعش مرزهای غربی است که به سوریه راه دارد. لذا اگر این شهر آزاد شود، ارتباط داعش با سوریه قطع شده و مرزها به کنترل ارتش عراق بازخواهد گشت. تجاربی که دولت بغداد طی ماه های اخیر در مبارزه با داعش به دست آورده است، می تواند عملیات آزادسازی شهر موصل را بیش از پیش تسهیل کند.
دو عملیات موفقیت آمیز الرمادی و فلوجه، پشتوانه بسیار مهمی برای کلید خوردن عملیات آزادسازی شهر موصل محسوب می شود. به همین ترتیب تجربه عملیات الرمادی در عملیات آزادسازی فلوجه به ارتش و نیروهای مردمی (الحشد الشعبی) کمک زیادی کرد و آن ها توانستند در طول کمتر از یک ماه فلوجه را آزاد کنند.
به این ترتیب فرصت آزادی سازی موصل کاملا مهیاست و ارتش عراق در کنار نیروهای مردمی و نیز حمایت های مستشاری جمهوری اسلامی ایران، آماده شلیک تیر خلاص بر پیکر زخم خورده داعش هستند.
آزادی موصل نه تنها سایه خطر تکفیری های داعش را از سر عراق می زداید، بلکه تسلط عراق را در استان های اشغالی و مرزهای غربی می گستراند و دولت مرکزی با یکپارچگی سرزمینی به اداره کشور و حل مشکلات بعدی خواهد پرداخت.

تضعیف داعش در سوریه: انتظار می رود شکست داعش در مرکزیت، موجبات تضعیف این گروه تکفیری را در سایر کشورها به ویژه سوریه فراهم آورد. داعش در ابتدا پیروزی های متوالی و چشمگیری را داشت، اما طی چند ماه گذشته شکست های سختی را متحمل شده و به جای پیشروی مشغول عقب نشینی است. ابوبکر بغدادی که خود را خلیفه مسلمانان خوانده است (!) حتی اگر فرار کند و جان سالم بدر برد، شکست سختی خواهد خورد و وجهه او نزد پیروانش به شدت فرو می پاشد.
در چنین شرایطی که روحیه عناصر داعش در هم ریخته است، اگر ارتش سوریه دست به عملیات آزادسازی استان های شرقی این کشور بزند، داعش به پایان خود نزدیکتر خواهد شد.

پیروزی محور مقاومت: آزادسازی موصل و فروپاشی داعش برگ دیگری بر افتخارات و پیروزی های محور مقاومت خواهد افزود. ائتلاف آمریکایی به اصطلاح ضد داعش که خود از بانیان و حامیان داعش بوده اند، در مبارزه با داعش صداقت ندارند و بلکه از این گروه استفاده ابزاری می کنند. لذا نقش اصلی مبارزه با داعش را دولت های عراق و سوریه و متحد اصلی آن ها یعنی جمهوری اسلامی ایران، ایفا کرد اند. جبهه مقاومت علاوه بر پیروزی میدانی، در عرصه افکار عمومی هم برنده خواهد شد، زیرا هزینه مقابله با تروریسم و تکفیر را به تنهایی پرداخته و عملا از اتهاماتی چون حمایت از تروریسم مبرا خواهد شد.

چالش ها

طرح های آمریکا: یکی از مهمترین موانع و چالش ها بر سر راه آزادسازی موصل، سیاست های ایالات متحده آمریکا است که از مدت ها پیش طرح هایی برای موصل تدارک دیده است. در همین راستا یکی از اعضای ارشد دستگاه اطلاعاتی آمریکا گفته است: عملیات آزادسازی موصل بسیار پیچیده است، لذا بسیار بعید می رسد که در سال ۲۰۱۶ عملیات نظامی به رهبری عراق برای پاکسازی کامل شهر موصل در نینوا به نتیجه برسد. این اظهارات مقام عالیرتبه اطلاعاتی آمریکا حاکی از سیاست این کشور مبنی بر تلاش برای به تأخیر انداختن آزادسازی موصل است.
ظاهرا اصرار در تاخیر در عملیات به منظور آماده سازی طرح آمریکا برای مرحله بعد از آزادی موصل صورت می گیرد. خلاصه این طرح ناظر به تجزیه و تقسیم عراق است. جو بایدن معاون کنونی رئیس جمهوری آمریکا نخستین کسی است که در سال ۲۰۰۶ از طرح تجزیه عراق و تقسیم آن به سه بخش <<شیعی، کردی و سنی>> سخن به میان آورده بود. اکنون نیز برخی مقامات آمریکایی مقاصد خود را مبنی بر طرح فدرالیزه عراق پنهان نساخته اند.
توجیه این طرح بر اساس حل مشکلات فرقه ای و طائفه ای عراق انجام می گیرد. به عبارتی آمریکایی ها معتقدند حل مشکلات درونی عراق تنها در سایه تقسیم و تجزیه امکان پذیر است. این طرح هر چند به شکل جدی از سوی واشنگتن دنبال می شود، اما تحقق آن به این سادگی نیست و مخالفت شدید دولت مرکزی و نیز جمهوری اسلامی به عنوان متحد بغداد را به دنبال دارد.
در همین جهت در اوایل سپتامبر گذشته، طرحی از سوی نمایندگان جمهوری خواه و دموکرات به کنگره ارائه شد که خواستار تبدیل نینوا به استانی مستقل و غیر متنازع بود. آمریکا برای تسهیل در اجرای این طرح بر حقوق سریانی ها، آشوری ها، کلدانی ها و ایزدی ها و دیگر اقلیت ها تاکید می کند تا بتواند سایر عرب ها و اهل تسنن را نیز در زمینه تعیین سرنوشت به آن ملحق کند.
مخالفت با حضور نیروهای مردمی در عملیات موصل که غالبا شیعه هستند، در همین چهارچوب انجام می گیرد. البته حیدرالعبادی نخست وزیر عراق با توجه به تجربه موفق این نیروها در عملیات های قبلی تاکید کرده است هیچ کسی نباید از من بخواهد که واحدهای بسیج مردمی را از دخالت در عملیات بازپس گیری موصل منع کنم.
اما از طرف دیگر، از سوی برخی از محافل داخلی آمریکا به ویژه در حزب دموکرات، زمزمه های تسریع عملیات موصل به گوش می رسد که قطعا هدف از آن مشارکت جدی آمریکا در این عملیات و کسب دستاورد مهمی در کارنامه اوباما در واپسین دوران ریاست جمهوری می باشد.
البته وقت برای دولت آمریکا جهت کسب چنین دستاوردی بسیار تنگ است. ضمن آن که تحقق این هدف منوط به حضور آمریکا در این عملیات و میزان سهمی است که در آزادسازی موصل ایفا خواهد کرد. تجربه نشان داده است همکاری آمریکا با دولت عراق، بر خلاف ادعاهایی که دارند، بسیار ناچیز است.

توسعه طلبی کردها: از زمان بروز بحران در عراق و حمله داعش به بخش هایی از خاک این کشور، رهبران کُرد همواره در صدد بهره برداری از وضعیت موجود در جهت تحقق اهداف سیاسی و تاریخی خود بوده اند. کردها، بلافاصله پس از شروع بحران، نیروهای نظامی خود (پیشمرگه) را به شهر نفت خیز کرکوک روانه کرده و اعلام کردند که دیگر از این شهر خارج نخواهند شد؛ شهری که در یک دهه گذشته محل مناقشه اقلیم کردستان و دولت مرکزی بوده است. مسعود بارزانی رهبر اقلیم کردستان رسماً اعلام کرد ماده ۱۴۰ قانون اساسی دیگر محلی از اعراب ندارد و تلویحاً گفت که این ماده اکنون به اجرا درآمده است. ماده ۱۴۰ قانون اساسی عراق، برای تعیین وضعیت کرکوک وضع شده بود.
توسعه طلبی و بلندپروازی های کردها تا جایی پیش رفت که مسعود بارزانی، دعوت به برگزاری همه پرسی استقلال کرد. در حوزه داخلی، کردهای عراق از سه جریان مهم تشکیل می شوند: حزب دموکرات کردستان عراق، اتحادیه میهنی کردستان و جنبش تغییر. در چند هفته اخیر، عمدتا نیروهای حزب دموکرات کردستان عراق موضوع استقلال را مطرح کرده اند. مسعود بارزانی اگرچه رهبر اقلیم کردستان و مورد احترام همه احزاب کردستان عراق است، اما معلوم نیست تا چه میزان می تواند اتحادیه میهنی کردستان و جنبش تغییر را متقاعد کند که در جهت استقلال گام بردارند. اتحادیه میهنی کردستان، به شکل سنتی به جمهوری اسلامی ایران نزدیک بوده و بعید است در این مقطع بخواهد یا بتواند برخلاف منافع جمهوری اسلامی گام بردارد.
از طرفی در داخل عراق، شیعیان به شدّت با خواست استقلال طلبی کردها مخالفت می کنند. اهل سنت نیز مناسبات خوبی با کردها ندارند و تنها نقطه مشترک آن ها با کردها در اوضاع کنونی مخالفت با دولت است.
در شرایط فعلی کردها به دنبال برخی پروژه های مقطعی هستند که با تقسیم سهل نینوا مناطق تحت نفوذ خود را افزایش دهند. در این طرح سنجار که در گذشته بارزانی وعده آزادسازی آن را به دست نیروهای پیشمرگه با حمایت آمریکا داده بود، به یک استان تبدیل شده و به اقلیم کردستان ملحق می شود. همچنین دو بخش شمالی و قیروان نیز به همراه مناطق القحطانی یک استان مستقل می شود. ربیعه و زمار نیز بعد از جدا شدن از منطقه تلعفر به یک استان تبدیل می شود. در مجموع کردها به این استان به عنوان یکی از استان های مورد ادعای خود نگاه می کنند که در آینده می lrm;تواند حلقه ارتباط بین کردستان عراق و کردستان سوریه باشد.
تکیه اصلی کردها به حمایت های آمریکا است. اما آمریکایی ها همان گونه که در سوریه از کردها حمایت محدودی به عمل آوردند، در عراق نیز به احتمال زیاد میدان زیادی به آن ها نخواهند داد.

اهداف ترکیه: ترکیه از دیرباز به شهر موصل چشم طمع داشته است. از زمانی که حدود دو هزار سرباز ارتش ترکیه در منطقه بعشیقه در نزدیکی شهر موصل در شمال عراق مستقر شدند، روابط بغداد و آنکارا دچار تنش شده است. آنکارا ادعا می کند اعزام این نیروها با تجهیزات سنگین به نقطه ای در شمال عراق یک جابجایی عادی نیروهای ارتش در اردوگاهی است که حدود دو سال پیش بنابر درخواست استانداری نینوا و با هماهنگی بغداد ایجاد شده است.
بن علی ییلدریم، نخست وزیر ترکیه تاکید کرده است که نیروهای کشورش مشغول آموزش نیروهای سنی و پیشمرگه های اقلیم کردستان بوده و حضور مفیدی در شمال عراق دارند. نیروهای تحت آموزش ترکیه قرار است در عملیات پس گرفتن موصل از داعش شرکت کنند.
اما دولت عراق می گوید نیروهای ترکیه سال گذشته بدون دعوت بغداد وارد خاک این کشور شده اند. عراق این نیروها را اشغالگر خوانده که ممکن است حضورشان به جنگ منطقه ای منجر شود. پارلمان عراق نیز چندی پیش با رای اکثریت نمایندگان، تمدید ماموریت نیروهای ارتش ترکیه در عراق را رد کرد و خواهان تجدید نظر در روابط با ترکیه شد.
درباره انگیزه های ترکیه گمانه های مختلفی مطرح شده است. ترکیه از یک طرف قصد دارد ناکامی های خود را در سوریه جبران کند. از سوی دیگر آنکارا تلاش دارد به رغم حمایت های پنهانی از داعش، خود را در حال مبارزه با این گروه تکفیری و تروریستی نشان دهد.
با توجه به معادلات پیچیده منطقه به نظر می آید ترکیه تحت پوشش ناتو بازی خطرناکی را در مقابل روسیه و ایران شروع کرده است. بدین معنا که اقدام آنکارا را باید در بستر شکل گیری قطب بندی های جدیدی دانست که در منطقه در حال ظهور است. در یک طرف این معادله ایران و روسیه و در طرف دیگر ناتو و متحدان آن در منطقه قرار دارند.
در شرایط فعلی ورود نظامی روسیه به سوریه، قواعد بازی غرب را به هم ریخته است و اگر ائتلاف ایران، روسیه، عراق، سوریه و حزب الله بتواند کارآمدی خود را در سوریه به اثبات برساند، برای اولین بار پس از جنگ سرد، انحصار تصمیم گیری در حوزه جنگ و صلح از دست غرب خارج می شود. قطعا پذیرش چنین امری برای ناتو و به ویژه آمریکا کار آسانی نخواهد بود. با این تفاصیل ترکیه در معادلات منطقه ای، یک نقش ابزاری یافته است تا اهداف و سیاست های غرب را پیاده کند.
اما در آستانه آزادسازی موصل به نظر می رسد ترکیه اهدافی را فراتر از چهارچوب غرب و ناتو دنبال می کند. ترکیه به هیچ وجه مایل نیست در موصل که اکثریت آن اهل سنت هستند، نفوذ خود را از دست بدهد. آنکارا سعی دارد از طریق اقلیم کردستان عراق و قبایل سنی مذهب، یک مرکز قدرت سنی در شمال عراق ایجاد کند؛ به همین دلیل مخالف مشارکت نیروهای شیعه <<الحشد الشعبی>> در حمله به موصل است.
از سوی دیگر، ترکیه در عراق در صدد از بین بردن عناصر حزب کارگران کردستان (پ ک ک) در منطقه سنجار و باقی ماندن در نزدیکی تلعفر است. به این ترتیب این کشور می تواند با حمایت از اهالی سنی ترکمان، مانع ارتباط حیاتی میان کردهای سوریه و کردهای منطقه نینوا شود.
با این همه ترکیه برای تحقق اهداف خود در موصل با موانع زیادی مواجه است. علاوه بر مخالفت شدید دولت مرکزی عراق، آمریکا و روسیه هم با بلندپروازی های اردوغان مخالف هستند. آمریکا قائل به آن است که اگر ترکیه می خواهد علیه نیروهای داعش در عراق بجنگد، باید زیر سقف ائتلاف ضد داعش اقدام کند. ترکیه ناچار است به عنوان یک عضو ناتو با آمریکا کار کند؛ ولی در سطح سیاسی و دیپلماتیک، تلاش می کند متحد روسیه باشد و این زمینه ساز شکاف خطرناکی در مناسبات خارجی ترکیه است.
در هر حال تنش میان بغداد و آنکارا مراحل مقدماتی عملیات موصل را با پیچیدگی و مشکل همراه کرده است. اگر تنش ترکیه با عراق تشدید شود، مشارکت این کشور در عملیات موصل در هاله ای از ابهام فرو خواهد رفت.

آسیب پذیری سوریه: سوریه به عنوان همسایه غربی عراق که بخش شرقی آن همچنان در اشغال داعش است، احتمالا در معرض آسیب خواهد بود. سید حسن نصرالله در سخنرانی خود در جمع عزاداران حسینی (ع) در مجمع سید الشهداء در بیروت هشدار داد آمریکا می خواهد معبری برای انتقال تروریست های داعش از موصل به سوی بخش شرقی سوریه باز کند. از نگاه دبیر کل حزب الله لبنان، آمریکا با داعش می خواهد بر محور شرقی سوریه مسلط شود و محور شمالی را به دست ترکیه بدهد. سیدحسن نصرالله ادامه داد: اگر سوریه به دست عناصر تروریستی بیفتد، سرنوشت این کشور به سرنوشت افغانستان دچار می شود.
با ورود جدی روسیه به سوریه از حدود یک سال پیش، تحولات سوریه و منطقه وارد مرحله تازه ای شد. در همین مرحله بود که آمریکا به فکر انتقام مجدد از روسیه همانند آنچه در افغانستان در دهه هشتاد قرن گذشته روی داد، افتاد. طرح پایان بخشیدن به تروریست ها در عراق و انتقال آنها به سوریه به منظور تبدیل کردن این کشور در مرحله بعد به کانون جذب تروریست های جهان، طرحی آمریکایی - صهیونیستی است که با همکاری ترکیه و عربستان طراحی شده است.
در بعد میدانی، یکی از تبعات طبیعی شکست داعش در موصل آن است که عناصر داعش مجبور به فرار به سمت مناطق الرقه و دیرالزور خواهند شد. البته برخی گزارش ها حاکی از آن است که سران رده بالای داعش که امیدی به حفظ موصل ندارند، از مدت ها پیش راهی سوریه شده اند.
آن گونه که دبیر کل حزب الله هشدار داده است، آمریکا نه تنها داعشی ها را در مرزهای عراق و سوریه هدف قرار نمی دهد، بلکه فرار آنان را به شرق سوریه تسهیل خواهد کرد .در این شرایط آمریکا تلاش خواهد کرد ارتش سوریه را وارد دور تازه ای از درگیری های فرسایشی کند تا شاید به این ترتیب بتواند شرایط سیاسی خود را به دمشق و متحدانش تحمیل نماید.
سوریه اما با عملیات های موفقی که در حلب داشته است، در دور بعدی چشم به شرق و آزادسازی استان های رقه و دیرالزور دوخته است. بازی دوگانه آمریکایی ها در قبال داعش این پیام مهم را به جبهه مقاومت القا می کند که در مبارزه با این گروه تکفیری نباید به جبهه به اصطلاح ضد داعش اعتماد کرد.

تشدید شکاف های داخلی: داعش در بستر شکاف های داخلی میان دولت و اهل سنت سربرآورد. نابودی داعش قطعا پایان دهنده این شکاف ها نخواهد بود و بلکه چه بسا بر حجم آن بیفزاید. در شرایط فعلی داعش تبدیل به یک دشمن مشترک شده که حتی بسیاری از اهل سنت را به مبارزه با آن واداشته است. از بین رفتن این دشمن مشترک، ادعاها و مطالبات اهل سنت را احیا خواهد کرد و حامیان خارجی آنان به ویژه سعودی ها بیش از گذشته فعال خواهند شد.
در هر حال وجود نیروهای گریز از مرکز در عراق، اعم از اهل سنت و نیز کردها، همواره بستر گسست ها و درگیری ها و ناامنی های تازه را در عراق رقم خواهد زد. دولت عراق پس از آزادسازی موصل باید به پیشگیری از تهدیدات آتی بپردازد. این پیشگیری علاوه بر اشراف اطلاعاتی و سیطره امنیتی، شامل پروژه های بازسازی و خدمت رسانی در مناطق سنی نشین خواهد بود.

جمع بندی
شرایط کلی در عراق به نفع دولت مرکزی رقم خورده و ارتش و نیروهای مردمی این کشور خود را برای حمله به آخرین دژ داعش آماده می کنند. سقوط موصل به عنوان دارالخلافه داعش، شکست سختی را به این گروه تکفیری ـ تروریستی و حامیانش تحمیل می کند.
عملیات آزادسازی موصل اما مدعیان زیادی دارد. آمریکا به عنوان رهبر به اصطلاح <<ائتلاف ضد داعش>> خود را پیشقراول این جنگ می داند. آمریکا در ظاهر داعیه نابودی داعش و کمک به دولت مرکزی عراق را دارد، اما در واقع در پی تحقق اهداف و منافع خود می باشد. طرح تجزیه، شاه بیت طرح های آمریکا برای مرحله پس از موصل را تشکیل می دهد. هدف اصلی واشنگتن ایجاد نوعی توازن قومی، طائفه ای در عراق است تا ضمن تضعیف دولت مرکزی شیعه و متحد آن یعنی جمهوری اسلامی، منافع خود و هم پیمانانش در منطقه (رژیم صهیونیستی، عربستان، ترکیه و...) حفظ شود. از طرفی، با توجه به پیروزی های محور مقاومت و نیز ورود جدی روسیه به سوریه، بعید نیست آمریکا بحران داعش را از عراق به سوریه سرریز کند.
کردها و ترک ها نیز در گیرودار عملیات آزادسازی موصل، در صدد پیگیری اهداف خاص خود هستند. کردها بسط نفوذ اقلیم را در دشت نینوا در سر دارند که مقدمه ای برای تحقق رویای کردستان مستقل یا کردستان بزرگ است. ترکیه هم موصل را پایگاهی می داند که با حمایت از ساکنان اهل سنت آن، قصد دارد آن را تحت سیطره خود درآورد و در عین حال حزب کارگران کردستان (پ ک ک) را مهار کند.
تشدید واگرایی های داخلی در ابعاد سیاسی، قومی و طائفه ای نیز از جمله چالش هایی است که دولت عراق پس از آزادی موصل به ویژه از سوی اهل سنت و کردها با آن مواجه خواهد بود.
به این ترتیب عملیات آزادسازی موصل متضمن فرصت ها و چالش هایی است که هر یک از بازیگران سعی دارند با ایفای نقش فعال، از آن به نفع خود بهره بردای کنند. در مجموع باید گفت دولت مرکزی عراق به عنوان مدعی واقعی این نبرد سرنوشت ساز، راه دشواری پیش رو دارد./

واژه <<ویل>> در آیات متعددی از قرآن مجید و به صورتهای مختلف به کار رفته است؛ اما از آن رو که دو سوره مکی قرآن؛ "همزه" و مطففین"؛ سوره هایی هستند که با این کلمه شروع شده اند، مورد اهتمام بیشتری قرار می گیرند.

مصادیقی از کم فروشی

واژه <<ویل>> در آیات متعددی از قرآن مجید و به صورتهای مختلف به کار رفته است؛ اما از آن رو که دو سوره مکی قرآن؛ "همزه" و مطففین"؛ سوره هایی هستند که با این کلمه شروع شده اند، مورد اهتمام بیشتری قرار می گیرند.

مصادیقی از کم فروشی

ویل للمطففین: وای بر کم فروشان... ویل لکل همزه لمزه: وای بر عیبجویان طعنه زننده...
تهدید اهل تطفیف و كم فروشان در كیل و وزن و نیز تهدید عیبجویان و غیبت کنندگانی که حریص بر جمع مال و زندگی زمینی هستند.
مذمت مطففین از آن روست که آنچه را بر خود روا می دارند برای دیگران ناروا انگاشته و آنچه را که برای خود ناروا می دارند، در حق دیگران روا می انگارند و چنان با دیگران تعامل می کنند که برای خود نمی پسندند.
اینان حق را براى خود می خواهند اما برای دیگران خیر! و با این کار زمینه ساز تباهی زندگی خود و اجتماع می شوند. (رک: تفسیر المیزان؛ ج 20 ص230 تا 240)

برخی از مفسرین مصادیق کم فروشان را گسترده در نظر می گیرند و هر گونه کوتاهی در انجام وظایف فردی، اجتماعی و الهی را شامل می دانند. از این رو هر کسی، در هر نقشی که در آن قرار دارد اگر درست به وظیفه خود عمل نکند شامل این مذمت و تهدید خواهد بود، از کارگر و کارمند و معلم گرفته تا نانوا و وزیر و...
اهل بیت علیهم السلام به این مسأله اهتمام فراوان داشتند، چنانچه حضرت امیر تجار را قبل از تجارت به آموختن فقه فرا می خواندند تا مبادا از مسیر منحرف شده، دچار دوزخ شوند. (ر ک: تفسیر نمونه؛ ج 26 ص 243تا 293)
عیبجویان و غیبت کنندگانِ مذمت شده نیز کسانی هستند که جاودانگی خود را در پی جمع ثروت یافته اند؛ بنابراین شب و روز در پی جمع مال به سر می برند و جز بدان نمی اندیشند؛ به طوری که بی نیازی مالی، این کسان را استغنا می بخشد و استغنا، هم استکبار می آورد و طغیان؛ که فرمود: << ان الانسان لیطغى، ان راه استغنى>> (رک: المیزان ج 20 ص 358تا 360)
ثروت اندوزانى كه مال را نه به عنوان یك وسیله ؛ که به عنوان یك هدف در نظر دارند، و برآنند که تنها نشانعظمت و شخصیت هر فرد، میزان ثروت او خواهد بود؛ بنابراین در بدست آوردن آن، از هر طریقی فروگذار نمی کنند: از مال حرام و تجاوز بر حقوق دیگران گرفته تا استفاده از طرق پست و رذیلانه و یا حتی از راه های حلال و از طریقی شرافتمندانه.
بدین قرار؛ مالی که برای رفع نیازِ زندگى طلب نشود، افزوده شدنش حرص را بیشتر و بیشتر می کند تا جایی که همچون بتی تمام وجوه زندگی این اشخاص را فرا می گیرد و آنگاه به فرمان این معبود خودساخته، کسانی که فارغ از این بت پرستی هستند؛ شایسته چوب تکفیر و استهزا و سخریه خواهند بود. (رک:نمونه ج 27 ص 307 تا 324)

بدترین خطاهای اخلاقی

با عنایت به اینکه کلمه "ویل" حکایت از مذمتی شدید و توبیخی جدی دارد، و با در نظر گرفتن اینکه خاستگاه هر دو عمل کم فروشی و عیب جویی، در طمع مالی و گم کردن هدف زندگی نهفته است، می توان نتیجه گرفت ثروت اندوزی و طمع مالی، از بدترین خطاهای اخلاقی است که افراد را از اهداف والای انسانی دور می کند و زندگی آنان را قرین بی معنایی و بیگانگی می سازد و در نهایت نیز تا بدان جا پیش می روند که نتیجه كبر و غرور خود را در خواری و ذلت آتش دوزخ می یابند و نیز خلود در آتش. آنچنان که سعدی شیرین سخن فرمود: " چشم تنگ دنیاداررا یا قناعت پرکند یا خاک گور."
از سویی دیگر اهمیت پاسداشت حرمت و کرامت انسان نیز در برآیند این آیات به خوبی دیده می شود. احترام گذاردن به مال و نام و آبرو و شأن انسانی آنان و تلاش برای رعایت حقوق ایشان. که از رهگذر همین تعاملات اخلاقی ما با دیگر کسان است که راه برای رسیدن به خدا گشوده می شود و جامع انسانی به سمت پیشرفت و فرهنگ سوق داده می شود.چنانچه فرمود: <<ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا بانفسهم>> (رعد: 11)

مراقب خطر اشتهای سیری ناپذیر وجودمان باشیم

در عصری زندگی می کنیم که حتی پشت پرده بسیاری از درگیری های مذهبی و فرقه ای، همین طمع، قدرت طلبی و ثروت اندوزی عده قلیلی از مردم است . آنان که از آب گل آلود، فراوان ماهی می گیرند و در پی منفعتهای خویش، به دزدی و چپاول ثروت زمینیان روی آورده اند و در این راه، حتی از ریختن خون کودکان و زنان و انسانهای بی گناه کوچکترین ابایی به خود راه نمی دهند.
آری اگر انسان این اشتهای سیری ناپذیر و این معبود خیالی را چاره نیندیشد، تلخی زهرش را خود نیز خواهد چشید. سالیان سال است که دنیا ، هر روز بیشتر از دیروز، شکل جدیدی از این دست درازی ها و طغیانها را به خود می بیند و هر روز شاهد بی خانمانی قسمتی از مردم این دنیا هستیم؛ همچون: مردم سوریه و عراق و فلسطین و یمن و هزاران هزار مرد و زن مسلمان و غیر مسلمان.

داشته های خوبمان را دریابیم

ایمان و تقوا و خودبانی را گم نکنیم! معناداری زندگی را گم نکنیم! تهدیدات و خط قرمزهای الهی را دریابیم! مبادا معنای کاذب زندگی خود را در گرو بی معنایی زندگی دیگران بیابیم!
انسان را پاس بداریم! انسانیت را پاس بداریم! که خوش فرمود: اگر دیندار نیستید لااقل آزاده باشید! که حسین (علیه السلام) انسان را خوب می دانست و پاسداشت حرمت انسان را به زیباترین شکل به تصویر کشید. همو که انسانیتِ مردمان تاریخ را به چالش کشید؛ چه کسانی را که داعیه دار دین ورزی بودند یا که نبودند.
آری دینداری و آزادگی است که انسان را از اسارت نفس و دیگر بتها رهایی می بخشد، بتهایی که رهزن اند و سوغاتی جز هلاکت با خود نمی آورند.
بشنویم پیام جاودانی قرآن برای تمامی عصرها را و ببینیم روشنایی این انذارها را که رهایی می بخشند از گمشدنها و غرقه شدنها و هلاکت!

<<چه کنم چه کنم>> حامیان توافق از ترس تعلیق یا پاره شدن برجام

دولت شرط اول رهبری در اجرای برجام که همانا گرفتن سند و امضاء کتبی از رئیس جمهور آمریکا بود عملی نساخت و امروز با حضور ترامپ با چالش بیشتری نسبت به گذشته روبروست.

برخی از تیتر ها و صحبت هایی که با شدت تمام حکم به عملی می کنند، درواقع بیشتر کارکرد معکوس دارند و حاکی از بیم و دلواپسی صاحب سخن است. تیتر یک روزنامه های زنجیره ای صبح روز شنبه 22 آبان ماه نیز از همین موضوع حکایت داشت. اغلب روزنامه های اصلاح طلب بعد از انتخاب دانلد ترامپ به عنوان رئیس جمهور منتخب آمریکا با توجه به وعده وی مبنی بر پاره کردن برجام دست به کار فضاسازی رسانه ای زده اند و درواقع دلواپسی خود را با نوعی دلداری رسانه ای پوشش دادند.

برخی تیترهای روزنامه های اصلاح طلب و حامی دولت که نقل قولی از سخنان فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا است، عبارتند از: <<برجام توافق چندجانبه در چارچوب سازمان ملل است؛ نمی توان آنرا پاره کرد>>، << پیام واحد ایران و اروپا به ترامپ>>، << موگرینی: ترامپ نمی تواند برجام را لغو کند>> و ... .

اما این ترس ناشی از یک عدم ضمانت لازم در اجرای برجام از سوی آ مریکا نیز هست. دولت امروز می گوید که برجام یک توافق چندجانبه است و امریکا نیز یک طرف این توافق است اما پیش تر این مطرح بود که آمریکا به عنوان اصلی ترین مذاکره کننده هسته ای است و بایستی در این زمینه با آمریکایی ها مذاکره کرد تا توافق شکل گرفته و عملیاتی شود. اما امروز با روی کار آمدن ترامپ در آمریکا دولت به سمت اروپا چرخش داشته است تا از این طریق ضمانت اجرایی برجام را از غربی ها بگیرد اما چالشی که امروز دولتی ها گرفتار آن شده اند پیش ترها توسط رهبر معظم انقلاب به دولت هشدار داده شده بود.

در همین رابطه رهبر انقلاب در شروط 9 گانه ای که از جمله موارد مختلف پذیریش برجام بود و دولت خود را موظف به عمل به این موارد کرد تا برجام راه درست خود را طی کند، همین مورد ذکر شده بود.

رهبر انقلاب در نامه ای که به حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان برای اجرای برجام نوشت تاکید کردند که <<از آنجا که پذیرش مذاکرات از سوی ایران اساساً با هدف لغو تحریم های ظالمانه ی اقتصادی و مالی صورت گرفته است و اجرائی شدن آن در برجام به بعد از اقدام های ایران موکول گردیده، لازم است تضمین های قوی و کافی برای جلوگیری از تخلّف طرفهای مقابل، تدارک شود، که از جمله ی آن اعلام کتبی رئیس جمهور آمریکا و اتّحادیه ی اروپا مبنی بر لغو تحریمها است. در اعلام اتّحادیه ی اروپا و رئیس جمهور آمریکا، باید تصریح شود که این تحریمها بکلّی برداشته شده است. هرگونه اظهاری مبنی بر این که ساختار تحریمها باقی خواهد ماند، به منزله ی نقض برجام است.>>[1]

اما درحالی که اعضای تیم هسته ای کشورمان بیان می داشتند که الزامات رهبر معظم انقلاب در اجرای برجام پیاده می شود بدون گرفتن تعهد کتبی شروع به کار کردند البته با این استدلال که تعهد کتبی با نامه اوباما انجام شده است.

سید عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه در آن زمان با بیان اینکه <<شرط اول رهبری که در نامه ایشان مبنی بر تضمین کتبی از طرف های مقابل برای اجرای برجام بوده است از نظر ما محقق شده و می توانیم اقدامات خود را آغاز کنیم>> بیان داشت: << رییس جمهور آمریکا از واژه دستور در نامه خود خطاب به 4 وزیر کابینه اش برای متوقف کردن و لغو دستورات استفاده کرده است. همچنین به وزیر خارجه اش دستور داد که تحریم کنگره را متوقف کند و وزیر خارجه آمریکا همان روز تحریم کنگره را متوقف کرد. بنابراین از نظر ما تضمین لازم ظاهرا محقق شده است. با این حال ما هنوز حقوق دانان مان در حال بررسی سندهای صادر شده از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا هستند که شامل نامه اوباما، مصوبه شورای وزیران اتحادیه اروپا و بیانیه جان کری است.>>[2]

همین اظهارنظر ها که بعضا توجیه بی عملی وزارت خارجه بود، باعث شد که در اجرای برجام خصوصا در زمینه مراودات بانکی خلل ایجاد شود اما اینک در بحران حضور فردی در کاخ سفید که به طور کلی برجام را تا به اینجا نفی کرده و قبول ندارد و در بهترین حالت ممکن می خواهد آ ن را به نفع امریکا و به ضرر ایران دستکاری کند، موضوع خلاء ضمانت اجرایی که همان امضاء و سند کتبی باراک اوباما بوده به شدت احساس می شود. درواقع اگر این ضمانت اجرایی می بود و تیم هسته ای به توصیه های رهبری در اجرای برجام عمل می کرد از لحاظ حقوقی و سیاسی و همچنین حیثیت طرف مقابل بیشتر برای امریکا عدم اجرایی شدن برجام هزینه زا می شد اما به نظر می رسد با عدم عمل به توصیه رهبرمعظم انقلاب دولت با نگرانی و دلواپسی بیشتری وعده پاره کردن برجام توسط رئیس جمهور منتخب آمریکا را دنبال می کند و ابزار کمتری برای کنترل طرف مقابل در دست دارد.

"حسین"؛ این واژه ی چهار حرفی امروز دیگر فقط یک نام عربی نیست، بلکه نماینده مفاهیم عمیق و پرمغزی است که پا را از حیطه کشورهای مسلمان فراتر گذاشته، به قلب اروپا، استرالیا، آمریکا، آفریقا و حتی جزایر دورافتاده اقیانوس آرام و اطلس راه یافته است! "حسین" از ابتدا هم تنها یک نام نبود. ولیکن "حسین" چونان گنج ناشناخته ای سالها تنها دل معدودی از انسان های این کره خاکی را با اکسیر عشق به کیمیا مبدل می کرد. حالا اما عصر رجعت "حسین" فرا رسیده است و تو اگر فرزند زمان خود باشی، بی گمان این گفته را تصدیق خواهی کرد.

"حسین" هویتی جاودانه است که نماینده فطرت پاک و آزادیخواه بشر بر روی کره خاکی است. وقتی از "حسین" حرف میزنی، فرقی نمی کند در کجا متولد شده ای و یا اکنون در کجا زندگی می کنی، پدر و مادرت کیستند و تو برای چندمین بار است که عطر او را استشمام میکنی. او تو را از تگنای خاک برمی کشد تا با بال های حماسه، ایثار، آزادگی و انسانیت بر سریر عرش تکیه زنی و از لحظه لحظه ی با "حسین" بودنت لذت ببری. تنفس در جغرافیای "حسین" نه مرز می شناسد نه زبان، نه قومیت می شناسد نه رنگ، نه ملیت می شناسد نه نژاد، نه مذهب می شناسد و نه حتی ایدئولوژی!

مغناطیس ماورایی حسین (ع)

"حسین" تارهای قلبت را مرتعش خواهد کرد؛ تنها اگر قلبی داشته باشی و هنوز تمامی تکه های آن را به شیطان نسپرده باشی. تو برای دوست داشتن "حسین" حتی لازم نیست شیطان را بشناسی و یا قصه ی آدم و حوا را در انجیل، تورات یا قرآن خوانده باشی. تنها کافیست چند خط از ماجرای "حسین" را به هر زبانی در ویکی پدیا یا یک کتابخانه بزرگ یا کوچک در هر گوشه ی این کره خاکی خوانده باشی. آنگاه تو حسینی خواهی شد و دیر یا زود مغناطیس ماورایی اش تو را به کربلا خواهد کشاند. تنها کافیست او را بشناسی تا از همنشینی با ملکوت محظوظ شوی و طعم شیرین انسان بودن را هر بار زیر زبان قلب مجروحت مزمزه کنی. آری؛ قلب مجروح! "حسین" همچنان که روح انسانیت و حماسه را در تو بیدار می کند، در اشکهای چشمانت سهمی برای خود مقرر خواهد کرد. و مگر نه آنکه چشم؛ آینه ی قلب است؟ پس لاجرم جراحت قلب و صیقل دیدن روح، نشانه هایی در چشمانت بر جای خواهد گذاشت و تو مشتاقانه بر "حسین" اشک خواهی ریخت، بی آنکه این اشک تو را افسرده کند! و در خواهی یافت که این همانا چیزی جز "معجزه" نیست!

"حسین" اما همان کسی است که امروز وحوشی به نام داعش دوستدارانش را ذبح می کنند. آنها و اربابانشان حتی دیدن مقبره اش را هم تاب نمی آورند، و این جای شگفتی نیست که "حسین" را در برابر داعش ببینی. مقبره فرزند پیامبرِ آخرین دین ابراهیمی، امروز در معرض خطر کسانی است که خود را منادیان دین پدربزرگ او می خوانند! "حسین" و حسینی ها اما از داعش و اربابان وهابی و غربی شان نمی ترسند که اگر می ترسیدند باید ظهر دهم محرم سال 61 هجری قمری به آنان باج می دادند! به راستی این واقعیتی شگرف است که تاریخ تکرار می شود. لذا تو اگر "حسین" را دوست داشته باشی، لاجرم در جبهه مقابل داعش و نظام سلطه جهانی قرار گرفته ای. این معادله اما یکطرفه نیست! یعنی تو اگر ظلم را نفی کنی، بی شک حسینی هستی؛ حتی اگر نام او را هم نشنیده باشی! و کدام ظلم بزرگتر از ظلمی است که مالکان صهیونیست شرکت های چندملیتی اسلحه سازی جهان با ابزار دولتهای دست نشانده ی غربی برای گسترش جنگ در سراسر جهان مرتکب می شوند؟! جغرافیای اردوگاه "حسین" به وسعت تمام تاریخ و در سراسر گیتی گسترده شده است و هر انسانی که منفعت جویی خود را بر حق و حقیقت مقدم ندارد؛ بی شک در اردوگاه "حسین" است.

و اما قیامت اربعین!

و اما قیامت اربعین! اربعین میعادگاهی است که میلیون ها نفر از عاشقان "حسین" را در مکانی واحد جمع می کند. تجمعی نمادین برای همبستگی بر سر آرمان های "حسین"! شمار جمعیت هر ساله اضافه می شود و این اضافه شدن طبیعی نیست. جاذبه نام "حسین" بزرگترین اجتماع انسانی روی کره زمین را رقم می زند و رسانه های وابسته به دولت جنایتکار آمریکا و نظام سلطه جهانی هر سال بیشتر از قبل به بایکوت خبری این اجتماع عظیم انسانی می پردازند. طبق گفته مقامات عراقی، سال گذشته جمعیت زائرین اربعین در شهر کربلا به 20 میلیون نفر رسیده است. 20 میلیون نفری که از 60 کشور مختلف جهان خود را به شهر کربلا رسانده بودند. طبیعتاً تعداد واقعی زائرین از آمارهای رسمی بسیار بیشتر خواهد بود! اینها انسان هایی هستند که هرساله حول یک محور مشترک در کربلا گرد هم می آیند تا با یادآوری آرمان های "حسین"؛ روح حماسه و انسانیت را با هدف مبارزه با ظلم در شخصیت خود پرورش دهند. و کدام اتفاقی می تواند برای اربابان صهیونیست دولت آمریکا و گروه تروریستی داعش از این اجتماع میلیونی خطرناک تر باشد؟ یقیناً هیچ! تاریخ ثابت کرده است که قدرت ایمان انسان ها بر ابزارهای مادی برتری دارد و صهیونیست ها به خوبی از این واقعیت آگاه هستند! خاصه ایمانی که حول محور "حسین"؛ یعنی سرور آزادگان جهان شکل گرفته باشد،که "حسین" استاد مسلم درس "پیروزی خون بر شمشیر" است.

اربعین اما تنها یک اجتماع انسانی محض نیست. چه اینکه بیشتر افراد حاضر در این اجتماع انسانی پیش از رسیدن به کربلا، با طی مسیرهای طولانی چندین کیلومتری، بزرگترین پیاده روی همگانی جهان را نیز رقم می زنند. مسئله ای که البته باز هم با بایکوت خبری محض از سوی رسانه های جهانی مواجه می شود! نخستین دلیل برای ندیدن این واقعه بزرگ تاریخی از سوی امپراطوری های رسانه ای مدعی <<آزادی اطلاعات و اخبار>> را باید حول این محور جستجو کرد که همواره تمام تلاش این رسانه ها مبنی بر ارائه یک چهره خشونت آمیز، افراطی و غیر منطقی از اسلام و به طور خاص شیعیان در افکار عمومی دنیاست اما راهپیمایی عظیم شیعیان در اربعین حسینی، دقیقا نقطه مقابل این دروغ رسانه ای است. چرا که در هیچ کجای دنیا و در هیچ آیین و مکتب و مذهبی نمی توان مشاهده کرد که بیش از ۲۰ میلیون انسان به مدت چند روز در حال حرکت در بیابان های یک کشور نا آرام، مورد انواع خدمت و پذیرایی و محبت انسان های دیگر قرار بگیرند.

صحنه های به وجود آمده در راهپیمایی عظیم اربعین دقیقاً واقعیاتی متضاد با دروغ های رسانه ای آمریکا و وابستگانش را منعکس می کند و درواقع باطل السحر امپراطوری رسانه ای غرب در زمینه اسلام هراسی است. جالب آنکه اربابان همین رسانه های دروغگو، منشاء تغذیه فکری، تسلیحاتی و مالی بزرگترین گروه های تروریستی حاضر در منطقه آسیای غربی بوده و هستند! و طومار وحشی گری آنان در زمینه جنگ و قتل عام مردم غیرنظامی در جنگ های ویتنام، عراق، افغانستان و سوریه روشن و مبرهن است. بر خلاف پروپاگاندای رسانه ای غرب، هر سال در اجتماع عظیم اربعین حسینی اتفاق دیگری می افتد و در طول این مراسم هر چه دیده می شود، محبت، انسانیت و لطف و کرم مردمانی است که برای خدمت به یکدیگر <<سبقت>> می گیرند، به گونه ای که امکان ندارد در این ایام یک نفر از فاصله چند صد کیلومتری تا کربلا، بدون حتی کمترین امکانات مادی، با پای پیاده به سوی سرزمین کربلا حرکت کند اما حتی به اندازه یک وعده غذایی گرسنه بماند.حجم عظیم خدمت رسانی شیعیان به زوار امام حسین در این ایام اعم از تهیه غذا، مکان استراحت، ماساژ، خدمات پزشکی و ... به حدی است که تنها و تنها با دیدن از نزدیک این واقعه حیرت انگیز می توان به عظمت و ابعاد مختلف آن پی برد .

عصر رجعت حسین (ع) آغاز شده است

ابعاد مختلف اجتماع عظیم مردمان حسینی در اربعین اما فراتر از اینهاست. اربعین درواقع میعادگاهی است که در آن میلیون ها انسان با تکیه بر روح بلند و حماسی "حسین"؛ تمام بی عدالتی های موجود در نطام کنونی روابط بین الملل را به چالش می طلبند. تغییر معادلات عرصه روابط بین الملل در شرایط کنونی، نشانه های روشنی از تغییر وضعیت جهان معاصر با خود به همراه دارد. پس از فروپاشی شوروی؛ علیرغم پیش بینی های معمول، جهان به سمت تک قطبی شدن حرکت نکرد! و پیدایش قدرت های نوظهور جهانی در کنار توسعه روزافزون قدرت علمی و نظامی روسیه، رویای جهان تک قطبی را به زباله دان تاریخ فرستاد. در این میان اما پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1978 اولین جرقه رجعت پرقدرت روح سترگ و حماسی "حسین" به عرصه دنیای معاصر به حساب می آید. انقلابی که توانست با زیر پا گذاشتن قدرت و ابهت آمریکا و شوروی، ندای حمایت از تمامی مظلومان جهان-فارغ از مذهب و ملیت آنها- را در سطح گیتی طنین انداز کند.

ایران اکنون پس از 37 سال علیرغم تحریم های ظالمانه غرب و شرق؛ با تحمل ضربه های پیاپی سرمایه سالاران صهیونیست-که جهان را در مشت خود دارند- تبدیل به یک قدرت منطقه ای شده، در حال حرکت به سوی تبدیل شدن به قدرتی جهانی است. اربعین نیز چیزی از جنس انقلاب اسلامی است، چه اینکه در باطن هر دو نشانه ای از روح حماسی "حسین" مستتر شده است. هر کسی اندک شناختی از "حسین" داشته باشد؛ این واقعیت را به فراست درخواهد یافت.

طبیعتاً تشکیل چنین اجتماع بزرگ انسانی، علیرغم بایکوت رسانه ای غرب خواهد توانست زمینه هرچه بیشتر آشنا شدن مردم سراسر جهان را با آرمان ها و روح حماسی "حسین بن علی(ع)" فراهم کند. امروز عصر رجعت "حسین" آغاز شده است. رجعتی که می تواند حاوی پیام های روشنی برای یزیدیان زمان باشد. ما خواه ناخواه در آستانه ی تولد جهانی جدید قرار گرفته ایم! جهانی که رمز تولد آن "حسین" و "اربعین" خواهد بود! ظهور منجی عدالت گستر ادیان آسمانی نیز از بستر اربعین اتفاق خواهد افتاد. اینها همه حلقه های یک زنجیر به هم پیوسته محسوب می شوند!

هر انسانی در زندگی با سختی هاییروبرو می شود و موانعی سر راه زندگی اش قرار می گیرد؛ آنچه اهمیت دارد، تدبیرهایی است که به کار می گیرد، تا مشکلات را پشت سر گذاشته و به هدفش برسد. از میان تمام انسان ها، پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله) با بیشترین مشکلات روبرو بودند.

هر انسانی در زندگی با سختی هاییروبرو می شود و موانعی سر راه زندگی اش قرار می گیرد؛ آنچه اهمیت دارد، تدبیرهایی است که به کار می گیرد، تا مشکلات را پشت سر گذاشته و به هدفش برسد. از میان تمام انسان ها، پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله) با بیشترین مشکلات روبرو بودند.

ایشان در جامعه ای غرق در جهالت؛ مبعوث شدند. جامعه ای اسیر انحراف ها، خرافات و تعصب های غلط. آنها در مسیر اشتباه خود بسیار سرسخت بودند.
پیامبر به خوبی از سختی وظیفه اش آگاهی داشتند و برای موفقیت، تدبیرهای مهمی را به کار گرفتند. در این یادداشت به سه تدبیر طلایی پیامبر در مواجهه با سختی ها می پردازیم تا با پیروی از ایشان، به تعبیر قرآن، راه حیات را پیش بگیریم: <<یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا یُحْیِیكُمْ؛ اى كسانى كه ایمان آورده اید چون خدا و پیامبر شما را به چیزى فراخواندند؛ كه به شما حیات مى بخشد، آنان را اجابت كنید.>>(توبه/61)

دلسوزی و شیفتگی

پیامبر بزرگترین امر به معروف و نهی از منکر را انجام دادند. ایشان به مبارزه با بزرگترین گناه، یعنی شرک پرداختند و بندگی را که بزرگترین معروف است، ترویج کردند. ایشان برای جذب حداکثری، شیفته هدف خویش بودند و نهایت دلسوزی و سوز و گداز را نسبت به جامعه داشتند؛ تا مردم هدف اصلی پیامبر را هدایتی برخاسته از دلسوزی بدانند؛ نه چیز دیگری.
سوز و گداز پیامبر برای هدایت مردم و خارج کردن آنان از گمراهی به اندازه ای بود که خداوند خطاب به پیامبرش فرمود: <<لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا یَكُونُوا مُوْمِنِینَ؛ نزدیک است تو از اینكه [مشركان] ایمان نمی آورند جان خود را تباه سازى.>>(شعراء/20)
ایشان از رسالت خود انگیزه مادی نداشت و تنها درد جهالت جامعه را به دوش می کشید و برای هدایت آنان حرص می ورزید. قرآن این صفت را اینگونه بیان می دارد:<<لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِیزٌعَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْكُمْ بِالْمُوْمِنِینَ رَءُوفٌ رَحِیمٌ؛ قطعاَ براى شما پیامبرى از خودتان آمد كه بر او دشوار است شما در رنج بیفتید به [هدایت] شما حریص و نسبت به مومنان دلسوز مهربان است.>>(توبه/128)

وقتی مردم سرسخت حجاز، دلسوزی پیامبر نسبت به خودشان را دیدند و شیفتگی ایشان را نسبت به هدفش لمس کردند؛ در مقابل تعالیم نبوی نرم شدند و جز عده ای متعصب کوردل، راه اسلام و سعادت را پذیرفتند.
امر به معروف و نهی از منکر کاری همجنس با رسالت نبوی است. برای انجام و نتیجه گرفتن در آن، نیاز است از پیامبر درس بگیریم، با دلسوزی وارد این عرصه شویم و از روی دردمندی نسبت به دین الهی، این مهم را انجام دهیم.

استقامت

در تعالیم اسلام، استقامت داشتن در راه حق و حقیقت، بسیار بسیار ارزشمند است. سفارش قرآن نیز به اهل ایمان، پایداری و استقامت است و فرموده: <<إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ؛ محققاَ كسانى كه گفتند پروردگار ما خداست سپس ایستادگى كردند بیمى بر آنان نیست و غمگین نخواهند شد.>>(احقاف/13) طبق این آیه، استقامت در ایمان از ارزشی بسیار بالا برخوردار است. پیامبر نیز به سفارش قرآن همواره در راه خدا و برای رسیدن به اهداف خود، خسته نشد و پایدار ماند. ایشان استقامت را تدبیری برای خروج از سختی ها می دانست و با استقامت، ناراحتی، ترس و دلهره ها را از حکومت اسلامی دور می کرد.
اهل باطل همواره با ایجاد وحشت دنبال سست کردن جبهه حق هستند. آنها مدام از ادبیات ترس آور استفاده می کنند و از گزینه های نظامی سخن می گویند. آنها منتظر می مانند تا جبهه مقابل یک گام، از مواضع خود کوتاه بیاید تا آنها پیشروی کنند. در مقابل این ترفند، دستور قرآن و سیره نبیّ گرامی اسلام، استقامت و پافشاری است؛ چرا که به دنبال استقامت است که دشمن ناامید شده و سیاست خود را تغییر می دهد.
جهالت اهل حجاز یک شبه ایجاد نشده بود و یک شبه نیز تغییر نمی کرد. برای تحول آنان نیاز به سال ها استقامت بود که پیامبر آن را عملی ساخت. امروزه نیز سیاستمداران مسلمان باید بدانند دشمنی که سابقه طولانی دشمنی را دارد با یک قرارداد و چند مذاکره تغییر رویه نمی دهد و کوتاه آمدن در مقابل چنین دشمنانی نه تنها کار را بهتر نمی کند؛ بلکه شرایط را به نفع دشمن سخت تر نیز خواهد کرد.

مشورت

پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) با آنکه علمی الهی داشت؛ باز با دیگران مشورت می کرد. حتی نظر دیگران را بر نظر و دیدگاه خود ترجیح می داد. آنقدر این صفت در پیامبر بارز بود که او را "أُذُن" می خواندند و در مقابل این کار پیامبر انتقاد می کردند. خداوند جواب انتقادات بی جا را چنین داد: <<وَیَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَیْرٍ لَكُمْ؛ و می گویند: شخص زودباور و نسبت به سخن این و آن سراپا گوش است. بگو: او در جهت مصلحت شما سراپا گوش و زود باور خوبی است.>>(توبه/61)
مشورت پیامبر با مسلمانان سبب نزدیک شدن بیشتر آنان به پیامبر می شد، ارتباط عاطفی بین آنان را بیشتر می کرد و روح همبستگی را در جامعه رواج می داد. حتی باعث می شد احساس شخصیت مسلمانان تقویت شود و مخالفان جذب اسلام شوند. خداوند نیز از این تدبیر پیامبرش رضایت داشت.
نقل شده در جریان جنگ اُحد نظر پیامبر، جنگ درون شهری بود. ایشان تصمیم داشتند با بهره گرفتن از ناآشنایی مشرکان با شهر مدینه، آنان را زمین گیر کرده و به پیروزی برسند؛ اما عده ای از جمله جوانان عقیده به جنگ در بیرون شهر داشتند. در انتها تصمیم شد جنگ به خارج از شهر و دامنه کوه احد کشیده شود. البته آن نبرد با عدم فتح روبرو شد و مسلمانان زیادی مانند حضرت حمزه(علیه السلام) شهید شدند و جان پیامبر نیز به خطر افتاد؛ اما در پایان، جوانان نسبت به پیامبر عقیده ای راسخ تر پیدا کردند و قرآن نیز علیرغم شکست، اصل مشورت کردن پیامبر را ستود و فرمود: <<وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِینَ؛ با آنان مشورت كن و چون تصمیم گرفتى بر خدا توكل كن زیرا خداوند توكل كنندگان را دوست مى دارد.>>(آل عمران/159)
مشورت کردن از تدابیر همیشگی و طلایی پیامبر بود. تدبیری که با توجه به فواید بسیار آن، سفارش پیامبر نیز بود و درباره آن فرمودند: <<ما یَسْتَغْنِی رَجُلٌ عَنْ مَشْوِرَةٍ؛ هیچ کس از مشورت بی نیاز نیست.>>(نهج الفصاحة، حدیث 1637)
هنرمند شایسته بخت ور نپیچد ز رأی خردمند، سر
اگر زیرکی، کار هشیار کن به عقل دگر، عقل خود یار کن

کلام آخر

پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) با دلسوزی نسبت به دیگران آنها را برای پذیرش هدایت نرم کردند و با استقامت خویش آنها را به مسیر هدایت فرا خواندند. پیامبر با دعوت به مشورت از منتقدان، مقام علمی خود را نمایان ساختند و آنها را شیفته اخلاق خود کردند. ما نیز اگر بخواهیم به اهداف خود برسیم باید علاوه بر مشورت، شیفتگی و استقامت در کار داشته باشیم و از این سه تدبیر مهم بهره ببریم.